Zelf pesto maken van verse basilicum uit de moestuin

Rajco van Wijk

Er zijn van die gerechten waar je nooit meer zonder kunt als je ze eenmaal zelf hebt gemaakt. Voor mij is dat pesto. Echt verse, zelfgemaakte basilicumpesto. Zodra je die eenmaal hebt geproefd, wil je nooit meer terug naar dat potje uit de supermarkt. En het mooie is: het begint allemaal met een paar zaadjes in april.

Waarom april het moment is om basilicum te zaaien

Basilicum is een warmteminnaar. Zaai je te vroeg, dan kiemen de zaadjes traag of helemaal niet. Zaai je te laat, dan mis je kostbare weken groei. April is wat mij betreft de sweet spot. De dagen worden langer, de temperatuur kruipt omhoog en op een vensterbank of in een verwarmde kas krijg je de kiemplantjes mooi op gang. Tegen de tijd dat het buiten warm genoeg is, ergens half mei, na de ijsheiligen, heb je stevige plantjes die je kunt uitplanten of in grotere potten kunt zetten.

Wil je precies weten wanneer je wat kunt zaaien? Bekijk dan onze zaaikalender, dan heb je alles overzichtelijk op een rij.

Knippen, laten groeien, knippen, en herhalen

Wat wij doen is eigenlijk heel simpel. Zodra de basilicumplanten flink wat bladeren hebben, knippen we ze af. Niet voorzichtig een blaadje hier en een blaadje daar, nee, we knippen flink terug. En dan? Dan groeit het gewoon weer aan. Nieuwe scheuten, nieuwe bladeren, nieuw aroma. Het is een cyclus waar je de hele zomer mee doorgaat. Knip, groei, knip, groei. Elke keer opnieuw die intense geur als je met je vingers langs de blaadjes strijkt.

En elke keer als er weer genoeg staat, maken we een nieuwe lading pesto. Zo bouwen we gedurende het seizoen een hele voorraad op.

Een bak vol met basilicumblaadjes, meer dan 200 gram op de weegschaal
Een bak met ruim 200 gram verse basilicumblaadjes op de weegschaal.

Ruim 200 gram verse basilicum, en dan begint het pas

Op de foto hierboven zie je het resultaat van zo'n knipronde. Een volle bak basilicumblaadjes, ruim 200 gram. En geloof me, als je die bak optilt en je neus erboven houdt... die geur. Groen, kruidig, een beetje zoet. Dat is het moment waarop je denkt: dit wordt weer genieten.

Die 200 gram lijkt misschien veel, maar als je er pesto van maakt, is het zo op. Basilicum, pijnboompitten (of walnoten als je het betaalbaar wilt houden), een flinke scheut olijfolie, knoflook en Parmezaanse kaas. De keukenmachine draait en binnen een paar minuten heb je een felgroene, geurige pesto waar geen enkel potje tegenop kan.

Een bakje met vers gemaakte basilicum pesto, felgroen en romig
Vers gemaakte basilicum pesto in een klein bakje.

De vriezer als geheime voorraadkast

Hier komt het slimme deel. We eten natuurlijk meteen een portie, dat is onvermijdelijk, die verleiding kun je niet weerstaan, maar de rest gaat in zakjes. Platte zakjes, zodat ze weinig ruimte innemen en snel invriezen. Elke portie net genoeg voor een pasta, een salade of om door de soep te roeren.

En zo vullen we gedurende de zomer onze hele vriezer. Het klinkt misschien overdreven, maar in januari, als het buiten grijs en koud is en je verse basilicum nergens meer kunt vinden, ben je jezelf zo dankbaar. Je haalt zo'n zakje uit de vriezer, laat het ontdooien, en opeens zit je midden in de winter met pesto die smaakt alsof het zomer is. Die felgroene kleur, die volle smaak. Het is elke keer weer een klein feestje.

Zakjes gevuld met pesto klaar om in porties naar de vriezer te gaan
Zakjes gevuld met pesto klaar om in porties in de vriezer te worden bewaard.

Waarom zelfgemaakte pesto zoveel lekkerder is

Ik wil niet vervelend doen over winkelpesto, maar... eigenlijk wel. Lees maar eens de ingrediëntenlijst van een gemiddeld potje uit de supermarkt. Cashewnoten in plaats van pijnboompitten. Zonnebloemolie in plaats van olijfolie. Aardappelvlokken als vulmiddel. En dan die smaak, flets, een beetje zuur, ver verwijderd van wat pesto hoort te zijn.

Zelfgemaakte pesto is gewoon een ander product. Punt. De verse basilicum geeft een diepte en frisheid die je niet kunt nabootsen met gedroogde kruiden of concentraten. En het mooiste? Je weet precies wat erin zit. Niks meer, niks minder.

Tips om genoeg basilicum te kweken voor pesto

Als je serieus pesto wilt maken, en met serieus bedoel ik: genoeg om de vriezer mee te vullen, dan heb je flink wat planten nodig. Een paar tips die ik door de jaren heen heb geleerd:

  • Zaai ruim. Liever te veel dan te weinig. Basilicumzaad is niet duur en je hebt altijd planten die het niet halen.
  • Zaai in etappes. Begin in april en zaai om de twee weken een nieuwe ronde. Zo heb je de hele zomer door verse planten op hun piek.
  • Knip boven een bladpaar. Dan vertakt de plant en krijg je meer bladeren per plant. Hoe vaker je knipt, hoe voller de plant wordt.
  • Knip bloemen meteen weg. Zodra basilicum gaat bloeien, worden de bladeren bitter. Dat wil je niet in je pesto.
  • Geef ze warmte en zon. Basilicum houdt van een beschut, zonnig plekje. Koud en nat is zijn vijand.

Op onze blogpagina vind je nog meer tips over het kweken van kruiden en andere moestuingewassen.

Van zaadje naar pesto, het hele verhaal

Wat ik zo mooi vind aan dit hele proces, is de cirkel. In april stop je een minuscuul zaadje in de grond. Weken later staan er plantjes. Die groeien uit tot weelderige struiken vol geurige bladeren. Je knipt, je maakt pesto, je vriest in. En maanden later, als je allang niet meer in de tuin staat, geniet je nog steeds van die ene zaaiacitie in april.

Het is precies de reden waarom ik zo van de moestuin houd. Het geeft je iets terug. Niet meteen, niet zonder moeite, maar wel eerlijk. En lekker. Heel erg lekker.

Heb je zin gekregen om dit jaar zelf aan de slag te gaan met basilicum? Neem dan eens een kijkje bij ons kruidenzaad, wie weet vul jij binnenkort ook je vriezer met zelfgemaakte pesto.


5 vragen in het kort

Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp:

Wanneer basilicum zaaien voor pesto?

April is het ideale moment om basilicum te zaaien als je er pesto van wilt maken. Zaai binnen op een warme vensterbank of in een verwarmde kas. Na de ijsheiligen, rond half mei, kun je de plantjes naar buiten verplaatsen. Zo heb je de hele zomer door verse basilicum om te oogsten en pesto van te maken.

Hoeveel basilicumplanten heb je nodig voor pesto?

Voor een serieuze pestovoorraad heb je minimaal tien tot vijftien planten nodig. Wij zaaien ruim en in etappes, zodat we de hele zomer kunnen blijven oogsten. Per keer knip je dan makkelijk 200 gram of meer, genoeg voor een flinke batch pesto om in te vriezen.

Kan je zelfgemaakte pesto invriezen?

Absoluut, en dat doen wij de hele zomer door. Doe de pesto in platte zakjes zodat ze snel invriezen en weinig ruimte innemen. Zo heb je handige porties die je het hele jaar door kunt gebruiken. Na ontdooien smaakt de pesto nog steeds heerlijk fris en vol van smaak.

Hoe knip je basilicum zodat het blijft doorgroeien?

Knip basilicum altijd net boven een bladpaar. Op die plek komen twee nieuwe scheuten, waardoor de plant steeds voller wordt. Verwijder ook bloemen zodra ze verschijnen, want bloeien maakt de bladeren bitter. Door regelmatig te knippen stimuleer je de groei en oogst je de hele zomer door.

Waarom smaakt zelfgemaakte pesto beter dan uit de winkel?

Winkelpesto bevat vaak goedkopere vervangers zoals cashewnoten en zonnebloemolie, plus vulmiddelen als aardappelvlokken. Zelfgemaakte pesto maak je met verse basilicum, echte pijnboompitten, goede olijfolie en Parmezaanse kaas. Dat verschil proef je direct: voller, frisser en veel intenser van smaak.


Terug naar blog

Reactie plaatsen