Zaaien in juli: zo oogst je nog in de winter

Rajco van Wijk

Het is zo'n typische juli-middag. De zon staat hoog, de sla is doorgeschoten en de eerste tomaten kleuren langzaam rood aan de plant. nu is het bijna klaar, hè? Nog even oogsten en dan mag de boel wat rusten. Maar toen bedacht ik me. Want juli is stiekem een van de mooiste maanden om nóg een keer te zaaien. Niet voor de zomer, maar voor de winter.

Ja, je leest het goed. Terwijl de meeste mensen hun zaadzakjes al hebben opgeborgen, haal ik ze in juli juist weer tevoorschijn. Want als je nu de juiste dingen in de grond stopt, sta je straks in december met je jas aan en je muts op nog vers te oogsten. En geloof me, er gaat weinig boven een pan verse boerenkool die je uit een besneeuwd bed hebt getrokken.

Boerenkool in de winter met sneeuw
Boerenkool in een veld bedekt met verse sneeuw tijdens de winterperiode.

Waarom juli zo'n gouden moment is

De grond is warm, het licht is er nog volop, en dat betekent dat zaad razendsnel kiemt. Wat er in het voorjaar soms weken over doet, komt nu binnen een paar dagen boven. Ik strooi wat zaadjes, geef ze een flinke gieter water, en voor je het weet staan er piepkleine plantjes te wuiven in de zomerbries. Het voelt bijna alsof je de tijd voor bent.

Het idee is simpel: gewassen die het koud goed verdragen, zaai je nu zodat ze in het najaar volgroeid raken en dan de hele winter in de tuin kunnen blijven staan. Vorst maakt sommige groenten zelfs lekkerder. Boerenkool bijvoorbeeld wordt na de eerste nachtvorst zoeter, omdat de plant zetmeel omzet in suikers. Een klein trucje van de natuur waar ik nog steeds blij van word.

Boerenkool en savooiekool: de winterhelden

Boerenkool is voor mij de onbetwiste ster van de wintermoestuin. Robuust, onverwoestbaar en zo rijk aan smaak zodra het echt koud wordt. Savooiekool doet daar nauwelijks voor onder, met die prachtige gekrulde bladeren die er in de rijp bijna geschilderd uitzien. Beide zaai ik in juli, geef ze wat ruimte, en verder laat ik ze gewoon hun gang gaan.

Wat ik zo fijn vind aan deze koolsoorten: ze vragen weinig, maar geven veel terug. Even wat compost eronder, af en toe kijken of de rupsen zich niet te veel te goed doen aan de bladeren, en dan is het vooral een kwestie van geduld. Wil je zelf aan de slag? In ons koolzaad assortiment vind je verschillende variëteiten die zich prima laten zaaien voor de winteroogst.

Wortelen die de winter in gaan

En dan de wortelen. Misschien wel mijn favoriete verrassing van het koude seizoen. Wortelen die je in juli zaait, kun je namelijk gewoon in de grond laten zitten tot je ze nodig hebt. De aarde werkt als een natuurlijke koelkast. Ik dek ze in de winter af met een dikke laag stro en dan trek ik er telkens een paar uit als ik zin heb in soep of stamppot.

Wortelen nog in de grond
Wortelen die nog in de grond groeien in een moestuin.

Er is niks bevredigender dan op een grauwe januarimiddag naar buiten lopen, je vingers in de koude aarde steken en een handvol knalorانje wortelen omhoogtrekken. Even afspoelen onder de kraan en de knapperige smaak is honderd keer beter dan alles wat je in de winkel vindt. Als je van plannen houdt, kan het handig zijn om je eigen zaaikalender te maken zodat je precies weet wanneer je wat de grond in moet stoppen.

geoogste wortelen
Vers geoogste wortelen met groene bladeren net uit de moestuin.

Het mooie is dat je met een beetje planning bijna het hele jaar door kunt oogsten. Geen kale moestuin in de koude maanden, maar juist een tuin die nog volop leeft. En eerlijk, dat gevoel van verse groente plukken terwijl je adem in wolkjes voor je uit hangt, dat blijft bijzonder.

Ben je ook benieuwd wat je nog allemaal kunt zaaien voor de winter? Neem gerust een kijkje tussen ons wortelzaad assortiment en laat je verrassen door de variatie. Wie weet sta jij komende winter ook met een muts op nog vers te oogsten.


Een aantal vragen in het kort

Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp:

Wat kun je in juli zaaien voor de winteroogst?

In juli zaai ik vooral boerenkool, savooiekool en wortelen. Deze gewassen verdragen kou goed en groeien in het najaar volledig uit. Boerenkool en savooiekool blijven de hele winter staan, en wortelen laat ik simpelweg in de grond zitten tot ik ze nodig heb.

Waarom wordt boerenkool lekkerder na vorst?

Boerenkool wordt na de eerste nachtvorst zoeter omdat de plant zetmeel omzet in suikers om zichzelf te beschermen tegen de kou. Daarom oogst ik mijn boerenkool het liefst pas na een paar flinke koude nachten. De smaak is dan veel milder en zoeter.

Kun je wortelen de hele winter in de grond laten?

Ja, dat doe ik elk jaar. Wortelen die je in juli zaait, kun je gewoon in de grond laten zitten. Ik dek ze af met een dikke laag stro tegen de vorst en trek er telkens een paar uit als ik ze nodig heb. De aarde werkt als een natuurlijke koelkast.

Hoe snel kiemt zaad dat je in juli zaait?

Zaad dat je in juli zaait kiemt razendsnel, vaak binnen een paar dagen. Dat komt door de warme grond en het volle zomerlicht. Wat in het voorjaar soms weken duurt, gaat nu veel sneller. Wel belangrijk: geef genoeg water, want de grond droogt in de zomer snel uit.


Terug naar blog

Reactie plaatsen