Het is pas februari en ik zie op Facebook en allerlei moestuinforums alweer de eerste trotse foto's voorbijkomen: mensen die hun tomaten aan het zaaien zijn. Kiembakjes vol potgrond, zaadjes netjes op een rij, en een hoop enthousiasme. Ik snap die kriebels, echt waar. Na een lange winter wil je gewoon weer beginnen, je handen in de aarde steken en zien hoe er iets groeit.

Maar ik ga het toch zeggen: dit is te vroeg. Echt véél te vroeg.

Tomaten zijn razendsnelle groeiers

Hier zit het probleem: tomaten zijn geen trage groeiers. Dit zijn geen pepers die rustig maanden de tijd nemen om een paar blaadjes te maken. Nee, tomaten zijn super snel. Binnen 6 tot 8 weken na het zaaien heb je al flinke planten staan. En als je in januari of februari begint? Dan heb je in april monsters die je nog nergens kwijt kunt.

Want hier komt de kneep: tomaten kunnen pas naar buiten als de nachttemperatuur boven de 10 graden blijft. En dat is pas half mei. Soms zelfs later, als het weer tegen zit. Dus wat krijg je dan?

Het probleem met te vroeg zaaien (ik spreek uit ervaring)

Ik heb het zelf meegemaakt. Volle enthousiasme, veel te vroeg gezaaid, en toen begon het circus:

• Lange slungelige planten die wanhopig naar het licht reiken. Ze worden dun en zwak, omdat ze binnen gewoon niet genoeg licht krijgen.
• Eindeloos overpotten. Je begint in kleine potjes, maar die worden te klein. Dan grotere potjes. En nóg grotere. Je bent meer aan het verpotten dan wat dan ook.
• Planten die al bloeien terwijl ze nog binnen staan. Dat klinkt leuk, maar het is een ramp. Die bloemen vallen af, de plant put zichzelf uit, en je krijgt later minder tomaten.

En als je op de vensterbank kweekt wordt dit probleem alleen maar erger. Het lichtgebrek daar is echt dramatisch voor jonge planten. Ik heb daar vorige week een post over geschreven met lichtmetingen het verschil is enorm.

Mijn advies: begin pas in maart

Wacht tot maart met je tomaten. Begin maart, half maart, dat maakt me niet uit. Maar niet eerder. Dan heb je half mei stevige, compacte planten die direct de grond in kunnen. Geen stress, geen eindeloos overpotten, geen slungelige stengels.

Kijk maar naar die foto hierboven. Dat zijn mijn plantjes half april. Mooi compact, gezond, sterk. Geen gesjouw met overpotten, geen paniek over planten die te groot worden. Gewoon rustig doorgekweekt tot het tijd was om ze uit te planten.

Perfecte timing: klaar als het weer meewerkt

En dan, begin mei, heb je planten die precies de goede grootte hebben. Niet te klein, maar ook niet van die logge monsters die je nauwelijks nog kunt verplaatsen. Je zet ze uit, ze gaan direct door, en je hebt geen achterstand opgelopen ten opzichte van die mensen die in januari begonnen.

Dit zijn mijn planten op 3 mei. Perfect van grootte, stevig, gezond. En ik had er nul stress mee gehad. Geen gedoe, gewoon rustig op het juiste moment gezaaid.

Uitzondering: pepers en aubergines

Nu moet ik wel eerlijk zijn: pepers en aubergines zijn een heel ander verhaal. Die groeien véél langzamer dan tomaten. Die mag je gerust al in januari of februari zaaien. Die hebben die tijd echt nodig om op tijd grote planten te worden. Maar tomaten? Nee. Die zijn snelle jongens die je beter een beetje kunt intomen.

Relax en geniet van de rust

Ik snap het echt, die kriebels in januari, het verlangen om te beginnen. Maar gun jezelf die rust. Wacht nog even. Bereid je voor, bekijk welke variëteiten je dit jaar wilt proberen, maak een zaaikalender als je dat leuk vindt. En dan, in maart, kun je vol goede moed beginnen met je tomaten. Op het perfecte moment.

Ben je benieuwd welke tomatensoorten je dit jaar zou kunnen proberen? In ons tomatenzaad assortiment vind je verschillende variëteiten, van kleine cherrytomaatjes tot grote vlezige exemplaren. Allemaal biologisch zaad, perfect om straks in maart mee aan de slag te gaan.

3 vragen in het kort

Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp: