Waarom afharden echt nodig is: 1290 PPFD bewijst het
Rajco van WijkVanochtend liep ik met mijn telefoon de tuin in, app Photone open, benieuwd hoe fel de zon nou eigenlijk was. Ik wist dat het verschil tussen kweeklamp en buitenlicht groot zou zijn, maar wat ik op mijn scherm zag liegt er niet om: 1290 PPFD in de volle zon. En toen viel het kwartje weer, zoals elk jaar: afharden is geen luxe, het is gewoon nodig.
Het verschil tussen kweeklamp en zon is gigantisch
Onder mijn kweeklamp meet ik meestal zo'n 300 PPFD, soms 500, en als ik 'm écht laag hang misschien 800. Dat klinkt redelijk, maar zet dat eens naast die 1290 van vanochtend. De zon is bijna drie keer zo intens als wat mijn zaailingen binnen gewend zijn. En dan heb ik het nog niet eens over de UV-straling, die onder een kweeklamp simpelweg niet bestaat.
Stel je voor: je zaailingen leven al weken in een rustige, gedempte studio met zacht licht. En dan zet ik ze ineens op een podium met spotlights én flitsers tegelijk. Verbrand blad, slappe stengels, witte plekken op de bovenkant. Geen wonder dat ze in shock raken.
Even, héél even, in de zon
Daarom doe ik het stap voor stap. Mijn tomaten zetten vandaag een korte eerste stap. Eventjes in de volle zon, niet langer dan een halfuurtje, en dan weer terug naar een beschutte plek. Morgen iets langer, overmorgen weer wat meer. Zo bouwen ze hun bladweefsel langzaam op en wennen ze aan die felle straling.
De tomaten kunnen het over het algemeen goed hebben, mits je ze de tijd geeft. Maar mijn pepers en pittige rakkers? Die laat ik vandaag lekker in de halfschaduw staan. Die zijn nét iets gevoeliger en bij 1290 PPFD gaan ze gewoon van hun stokje.
Mijn afhardingsritme
Ik houd het simpel: dag 1 een halfuurtje schaduw buiten, dag 2 een uur half-schaduw, dag 3 wat ochtendzon, en zo bouw ik het in een week of anderhalve week op naar volle zon. Wind hoort er trouwens ook bij. Die zachte bries versterkt hun stengels, iets wat ze binnen óók missen. Wil je je teelt nog beter plannen? Op deze zaaikalender kun je het hele seizoen overzichtelijk indelen.
Het mooie is: een goed afgeharde plant groeit ná het uitplanten veel sneller door. Geen wekenlange stilstand, geen verbrande blaadjes die opnieuw moeten worden aangemaakt. Pure winst voor de rest van het seizoen.
Zin om zelf met je teelt aan de slag te gaan? Neem een kijkje in ons zadenassortiment, daar vind je genoeg variëteiten om straks zelf de zon mee te trotseren.
Een aantal vragen in het kort
Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp:
Wat is PPFD en waarom is het belangrijk?
PPFD staat voor Photosynthetic Photon Flux Density en meet hoeveel bruikbaar licht een plant per seconde ontvangt. Mijn kweeklamp haalt rond de 500 PPFD, maar de volle zon kwam op 1290 uit. Dat verschil verklaart waarom zaailingen geleidelijk moeten wennen aan buitenlicht.
Ik trek er meestal zeven tot tien dagen voor uit. Dag één begin ik met een halfuurtje schaduw buiten, en bouw vervolgens stap voor stap op naar volle zon en wind. Hoe gevoeliger het gewas, zoals pepers, hoe meer tijd ik ze gun.
Waarom verbranden zaailingen in de zon?
Onder een kweeklamp krijgen planten geen UV-straling en veel minder lichtintensiteit. Hun bladeren zijn dun en niet beschermd. Zet je ze direct in de felle zon, dan beschadigen de bladcellen en zie je witte of bruine plekken. Geleidelijk afharden voorkomt dat.
Welke planten zijn gevoeliger voor zonschade?
Vooral warmteminnende gewassen zoals pepers, aubergines en komkommers zijn gevoelig. Ze hebben binnen vaak een wat dunner blad gevormd. Tomaten kunnen meestal iets meer hebben, maar ook die geef ik liever wat extra tijd om aan de volle zon te wennen.
Kan ik afharden overslaan als het bewolkt is?
Bewolkte dagen zijn ideaal om te starten, maar overslaan zou ik niet doen. Ook door wolken heen komt nog flink wat licht, en wind speelt óók een rol. Het hele afhardingsproces gaat om wennen aan álle buitenfactoren, niet alleen aan de zon.
