Uienvlieg in de moestuin: dit jaar toch toegeslagen
Rajco van WijkEr zijn van die jaarlijks terugkerende ergernissen in de moestuin, en bij ons staat de uienvlieg met stip bovenaan dat lijstje. Elk voorjaar als we in maart de pootuien de grond in duwen, ligt het insectengaas binnen no-time over het bed. Niet een dag later, niet een week later, maar meteen. Want zodra die uien in de grond zitten, weet de uienvlieg ze blijkbaar feilloos te vinden.
Vorig jaar werkte dat fantastisch. Geen krullend blad, geen vreemd gele plekken, gewoon mooie stevige uien die we in de zomer konden oogsten. Ik dacht eerlijk gezegd: hebbes, dit is dé manier. En dit jaar deden we precies hetzelfde. Zelfde gaas, zelfde moment, zelfde routine.
Een klein gaatje, grote gevolgen
Tot ik laatst over het bed liep en zag dat het blad van een aantal uien er raar bij stond. Gekruld, slap, hier en daar een gele sliert. Mijn maag draaide meteen om, want dat beeld ken ik inmiddels. Bij navraag aan het gaas zelf bleek er een klein scheurtje in te zitten. Niet groot, maar groot genoeg. En geloof me, een uienvlieg heeft niet veel ruimte nodig om binnen te wippen en haar eitjes af te zetten.
Toen ik een van de aangetaste uien uit de grond trok, was het verhaal compleet. Ik pleitte de ui voorzichtig open en daar zaten ze, de witte larven, kronkelend door het binnenste van wat een mooie ui had moeten worden. Niet bepaald het plaatje waar je op hoopt na maanden verzorgen. Maar wel een hele duidelijke bevestiging van wat er aan de hand was.
Niet alles is verloren
Gelukkig hebben we vorig jaar een besluit genomen dat dit jaar zijn waarde bewees: we hebben onze uien bewust op verschillende plekken in de tuin gezet. Niet alles op één bed, niet alles op één hoek. Dat betekent dat alleen dat ene bed met het beschadigde gaas getroffen is. De andere bedden, op een meter of wat verderop, staan er nog prima bij. Het scheelt enorm in het humeur als je weet dat het niet je hele uienoogst is die er zo bijhangt.
Het is een les die ik elk seizoen weer terug zie komen in de moestuin: spreiden, spreiden, spreiden. Of het nu gaat om weersinvloeden, ziektes of plagen, één plek vol zetten is altijd risicovol. Bij onze uien doen we dat inmiddels standaard zo, en op het bed met sjalotten en wat winterprei hetzelfde verhaal.
Wat we volgend jaar anders doen
Eerlijk? Niet eens zoveel. Het systeem werkt namelijk wel, als het gaas maar daadwerkelijk dicht is. Wat we wel gaan doen is voor we het gaas uitrollen het hele ding goed nakijken. Tegen het licht houden, langs de randen voelen, kijken of er nergens een rafelig hoekje zit. Een paar minuten extra werk in maart kan een hele oogst schelen in juli. En mocht er een gaatje in zitten, gewoon repareren met een stukje extra gaas of het ding vervangen.
Verder blijven we vasthouden aan de spreiding over verschillende bedden en wisselteelt op het bed zelf. De uienvlieg overwintert in de grond, dus elk jaar uien op dezelfde plek is vragen om problemen. Als je benieuwd bent welke andere gewassen op dat bed kunnen, kijk dan eens in onze zaaikalender, die gebruik ik zelf ook om m'n rotaties bij te houden.
Niet alles hoeft perfect te gaan
Wat me ook weer eens helder werd: niet elk seizoen verloopt vlekkeloos, en dat is helemaal oké. Je leert er als moestuinier juist het meeste van. Vorig jaar was de uienvlieg geen issue, dit jaar wel. Volgend jaar weer wat nieuws, vast en zeker. Het hoort erbij en het maakt het tuinieren juist zo levendig. Eén bed met larven verpest niet het hele jaar, en ondertussen heb ik weer een verhaal om te delen.
Mocht je zin hebben om in andere ervaringen te duiken, of gewoon eens rond te neuzen, neem dan een kijkje tussen onze moestuinblogs. Daar staat genoeg over wat er bij ons goed én mis gaat in de tuin.
Een aantal vragen in het kort
Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp:
Hoe herken ik schade door de uienvlieg?
Je herkent het aan slap, gekruld of vergeeld uienblad dat er ineens raar bij staat. Als je een aangetaste ui uit de grond trekt en opensnijdt, zie je vaak kleine witte larven in het binnenste van de ui zitten. Dat is helaas het meest duidelijke en zekere teken van besmetting.
Wanneer moet ik insectengaas over mijn uien leggen?
Direct na het poten in maart, dus echt op dezelfde dag. De uienvlieg vindt verse uien snel en zet daar haar eitjes bij af. Wachten met afdekken is vragen om problemen. Bij ons gaat het gaas erover op het moment dat de laatste pootui in de grond zit.
Kan ik uien nog redden als de uienvlieg er al in zit?
Helaas, een ui met larven erin is niet meer te redden. Wat ik wel doe is de aangetaste uien direct verwijderen en niet op de composthoop gooien, maar bij het restafval. Zo voorkom je dat de larven verder ontwikkelen en volgend jaar weer voor problemen zorgen.
Waarom is wisselteelt belangrijk bij uien?
De uienvlieg overwintert als pop in de grond, vlakbij waar vorig jaar de uien stonden. Zet je daar weer uien neer, dan heeft de vlieg in het voorjaar direct beet. Door wisselteelt en uien op verschillende plekken te zetten, verklein je het risico op een complete aantasting flink.