Het is begin april en vandaag was het zover: wij hebben onze tomaten gezaaid. Ja, je leest het goed, begin april pas. Terwijl menig moestuinier al in februari de eerste zaadjes de grond in drukte, zaten wij rustig te wachten. Niet uit luiheid, maar heel bewust. Want als het om tomaten gaat, geloven wij heilig in geduld.

Waarom wij later beginnen met tomaten zaaien

Laat ik even uitleggen waarom wij elk jaar weer tot april wachten. Tomaten groeien namelijk best snel. Echt snel zelfs. Zodra de temperatuur oploopt en het licht toeneemt, gaan die planten als een raket. Als je dan al in februari bent begonnen, heb je halverwege april planten die véél te lang zijn geworden. Lange, dunne slungels die amper op hun eigen benen kunnen staan. Dat is niet wat je wilt.

Door later te beginnen, begin april dus, krijg je compactere planten. Steviger. Gedrongener. Planten die hun energie niet hebben verspild aan lentegroei in het donker, maar die vanaf dag één voldoende licht krijgen om breed en sterk op te groeien. En dat merk je later écht. Zo'n stevige plant pakt het in de volle grond of kas meteen op en groeit door zonder haperen.

Voorzaaien in een grote bak: slim en ruimtebesparend

Wat je hierboven ziet, is hoe wij het aanpakken. We zaaien altijd voor in een grote zaaitray, met de zaadjes netjes in rijtjes. Waarom? Simpelweg omdat het ruimte bespaart. In het begin heb je nog niet voor elke kiem een eigen potje nodig, dat is zonde van de plek op je vensterbank of onder je kweeklamp.

Zodra de kiemblaadjes zich ontvouwen, gaan we overpotten. Direct. Elk plantje krijgt dan zijn eigen celletje of potje. En hier zit een belangrijk punt: gebruik een groot genoeg potje. Wij nemen altijd iets ruimere cellen of 9×9 potjes, zodat de wortels lekker de ruimte hebben. Dat geeft je ook meer speelruimte qua timing. Een plantje in een te klein potje wordt snel wortelvast en begint te rekken. In een ruim potje kan het rustig doorgroeien tot het écht naar buiten kan.

Wil je precies weten wanneer je welk gewas het beste kunt zaaien? Op onze pagina Maak je eigen zaaikalender kun je dat per gewas uitzoeken.

Het probleem met te vroeg zaaien

Ik snap de verleiding, hoor. Het is februari, het kriebelt, je wilt aan de slag. Maar bij tomaten levert dat haast altijd hetzelfde resultaat op: lange, ijle stengels die krom staan te hangen en smeken om licht dat er simpelweg nog niet genoeg is. Zelfs met een kweeklamp is het lastig om in februari dezelfde groeiomstandigheden te creëren als in april.

En dan is er nog een ander probleem. Die lange slungels moét je dieper de grond in zetten als je ze uitplant. Tot aan de eerste bladeren, soms nog dieper. Op zich kan een tomaat daar wel tegen, langs de stengel vormen zich nieuwe wortels. Maar je vergroot ook het risico op rotting. Een lang stuk stengel onder de grond, dat is meer oppervlak dat nat wordt, meer kans op schimmels. En eerlijk? We zijn allemaal niet zo dol op phytophthora. Die nachtmerrie van elke tomatenkweker. Hoe minder risico, hoe beter.

Compact en stevig: dat is het doel

Kijk, dit is wat je wilt. Planten zoals hierboven: kort, gedrongen, met dikke stengels en donkergroene blaadjes. Halverwege april stonden onze planten er vorig jaar precies zo bij. Compact en boordevol energie, klaar om zodra het warm genoeg is de wereld te veroveren.

Het verschil met een plant die acht weken eerder is gezaaid, is enorm. Onze planten hoeven niet diep de grond in, staan stevig rechtop en hebben een voorsprong qua gezondheid. Dat merk je de hele zomer. Minder problemen, sterkere groei, en uiteindelijk – daar doe je het toch voor,een betere oogst.

Voor wie meer wil lezen over moestuintips en ervaringen, blader gerust eens door onze andere blogposts. Er staat ondertussen best wat in.

En nu? Wachten én dromen van de oogst

Nu de zaadjes in de tray liggen, begint het wachten. Over een paar dagen verschijnen de eerste kiempjes, dat moment blijft elk jaar weer bijzonder. Die twee kleine blaadjes die zich een weg naar boven duwen door de aarde. En dan begint het pas echt.

Overpotten, onder de lamp, langzaam afharden, en dan in mei of juni de tuin in. En dan, als alles meezit, staan we in augustus tussen de planten met handen vol warme, rijpe tomaten. Die geur alleen al. Zoet, een beetje scherp, met dat typische tomatenaroma dat je alleen kent van zelfgekweekte exemplaren. Daar doe je het voor.

Dus mocht je denken dat je te laat bent met zaaien, wees gerust. Begin april is voor tomaten een prima moment. Misschien wel hét moment. Geef ze een ruim potje, voldoende licht, en je zult zien hoe snel ze je inhalen.

Zin om zelf aan de slag te gaan met tomaten dit seizoen? Neem dan een kijkje bij ons tomatenzaad assortiment – er zitten mooie variëteiten tussen.

5 vragen in het kort

Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp: