Medicinale planten in je moestuin: natuurlijke hulp
Rajco van WijkHet is weer die tijd van het jaar. Je zit met een kop thee aan tafel, bladert door zaadcatalogi en droomt weg bij de mogelijkheden voor volgend seizoen. En terwijl ik zelf ook al volop aan het plannen ben voor 2026, wil ik je iets meegeven: vergeet de bloemen niet. En dan met name de medicinale bloemen en planten.
Want eerlijk? Veel van onze alledaagse kwaaltjes zijn op een heel natuurlijke manier op te lossen. Met planten die gewoon in je eigen tuin kunnen groeien. Geen gedoe, geen bijsluiters – gewoon de kracht van de natuur.
Calendula: de alleskunner
Laat ik beginnen met mijn persoonlijke favoriet: calendula. Deze vrolijke oranje bloem is niet alleen een lust voor het oog, maar ook ontzettend veelzijdig. De bloemblaadjes hebben een verzachtende werking op de huid en worden al eeuwenlang gebruikt bij kleine wondjes, schaafplekken en geïrriteerde huid.

En weet je wat het leukste is? We hebben zelf calendula zalf gemaakt. Echt waar. De geur van die verse bloemblaadjes terwijl je ze verwerkt... heerlijk. Het resultaat mag er ook zijn: potjes vol goudkleurige zalf, klaar om te gebruiken wanneer dat nodig is.

Smeerwortel: de vergeten held
Een andere plant die ik je warm wil aanbevelen is smeerwortel. Misschien ken je 'm nog niet zo goed, maar deze plant wordt al generaties lang gebruikt voor zijn verzorgende eigenschappen. De grote, harige bladeren zijn kenmerkend en de plant groeit als een tierelier – zelfs op plekken waar je het niet zou verwachten.

Nog veel meer te ontdekken
Maar bij calendula en smeerwortel houdt het natuurlijk niet op. Denk eens aan duizendblad, echinacea purpurea, kamille, strobloem of verbena. Allemaal planten met hun eigen unieke eigenschappen. Kamille voor een rustgevende thee na een lange dag in de tuin. Echinacea om je weerstand een handje te helpen. Duizendblad... tja, niet voor niets draagt die plant zo'n veelzeggende naam.
Het mooie van al deze planten? Ze passen prima in een moestuin of siertuin. Ze trekken bestuivers aan, zien er prachtig uit én hebben nog een praktisch nut ook. Win-win-win, als je het mij vraagt.
Aan de slag voor 2026
Dus terwijl je je zaaikalender voor volgend jaar in elkaar puzzelt, gun jezelf even de tijd om na te denken over medicinale planten. Een klein hoekje in je tuin kan al genoeg zijn om je eigen natuurlijke huisapotheek te starten.
Nieuwsgierig geworden? Neem dan vooral een kijkje in onze collectie medicinale planten. Wie weet wat jij volgend jaar allemaal uit je eigen tuin haalt.
4 vragen in het kort
Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp:
Hoe maak je zelf calendula zalf?
Voor calendula zalf droog je eerst de bloemblaadjes en trek je ze enkele weken in olijfolie. Daarna zeef je de olie en verwarm je deze met bijenwas tot het gesmolten is. Giet het mengsel in potjes en laat afkoelen. Ik bewaar mijn zalf koel en donker voor de beste houdbaarheid.
Welke medicinale planten zijn makkelijk te kweken?
Calendula, kamille en smeerwortel zijn echt beginnersvriendelijk. Ze stellen weinig eisen aan de grond en zaaien zichzelf vaak uit. Echinacea en duizendblad vragen iets meer geduld maar zijn ook goed te doen. Begin met één of twee soorten en breid langzaam uit.
Wanneer zaai je medicinale bloemen?
De meeste medicinale bloemen zaai je in het voorjaar, tussen maart en mei. Calendula kan al vroeg naar buiten, kamille liever na de laatste nachtvorst. Sommige soorten zoals echinacea hebben koudebehandeling nodig en zaai je beter in de herfst of vroege winter.
Kan je smeerwortel eten of alleen uitwendig gebruiken?
Smeerwortel wordt tegenwoordig vooral uitwendig gebruikt vanwege bepaalde stoffen in de plant. Vroeger werd het wel gegeten, maar nu raden we aan om het alleen op de huid te gebruiken. Voor inwendig gebruik zijn er veiligere alternatieven zoals calendula of kamille thee.