Het is april en eerlijk gezegd voelt het alsof de moestuin ineens in een hogere versnelling schiet. De dagen worden merkbaar langer, de grond warmt langzaam op en overal om me heen begint het te groeien. Die energie is aanstekelijk, ik merk dat ik 's ochtends al met mijn handen in de aarde wil zitten, nog voordat de koffie op is. Er staat namelijk best wat op de planning deze maand, en ik neem je graag mee in wat wij allemaal gaan doen.

Wortels zaaien en pastinaak de grond in

Eén van de eerste dingen die op de lijst staat: wortels zaaien. Ik vind het altijd een fijn klusje. Je trekt een ondiepe geul, strooit het zaad zo gelijkmatig mogelijk uit en dekt het licht af met wat fijne aarde. Simpel, maar het vraagt wel geduld, want wortels zijn notoir langzame kiemers. Je staat daar soms een week of twee te turen naar een lege rij en denkt: heb ik ze te diep gezaaid? Nee, gewoon wachten.

Pastinaak gaat er dit jaar ook direct in. Geen voortrekken, gewoon recht in de volle grond. Pastinaakzaad is trouwens ook zo'n trage kiemer, dus ook daar geldt: niet zenuwachtig worden. Gewoon de grond lekker vochtig houden en vertrouwen op het proces.

De voorgetrokken uien gaan naar buiten

Wat ik wel erg leuk vind deze maand: de uien gaan eindelijk de tuin in. Die heb ik al een tijdje geleden voorgezaaid, en ze staan inmiddels als dunne groene sprieten in de zaaitrays. Best wel trots makend, zo'n tray vol gezonde uiensets. Je ziet ze staan en denkt: dit worden straks dikke, mooie uien. Als alles goed gaat, tenminste.

Het uitplanten zelf is vrij simpel. Een gaatje maken, het plantje erin, licht aandrukken, klaar. Maar, en dit is belangrijk, ik dek de uien daarna wél af. April is namelijk die verraderlijke maand waarin het overdag heerlijk aanvoelt, maar 's nachts nog prima een graad of twee onder nul kan worden. Die vorst hoeft niet lang te duren om jonge plantjes flink te beschadigen. Dus een laagje vliesdoek erover en je slaapt een stuk rustiger.

Brandnetelgier: de natuurlijke plantenvoeding

Dit is misschien niet het meest glamoureuze onderdeel van moestuinieren, maar het is wel ontzettend waardevol. Ik verzamel in april flinke hoeveelheden brandnetels. Je weet wel, die planten waar je als kind een boog omheen maakte. Nu zoek ik ze juist op, met handschoenen aan uiteraard.

Al die brandnetels gaan in een grote ton met water. En dan begint het wachten. Na een week of twee, drie heb je een donkere, behoorlijk stinkende vloeistof. Laat ik eerlijk zijn: het ruikt alsof er iets heel erg fout is gegaan. Maar voor je planten is het goud waard. Brandnetelgier zit bomvol stikstof en mineralen, precies wat je planten nodig hebben als de groeiperiode echt op gang komt. Verdun het één op tien met water en je geeft ze een boost die je terugziet in het blad, de kleur en de groei.

Erwten opbinden

De erwten groeien als een malle en het wordt hoog tijd om ze op te binden. Als je dat niet doet, liggen ze binnen de kortste keren plat op de grond. En erwtenstengels die over de natte grond kruipen, dat is vragen om schimmelproblemen. Dus: touwtjes, stokken of een net ertegen, en ze klimmen er als vanzelf tegenop. Ik vind het altijd leuk om te zien hoe snel ze zich vastgrijpen met die kleine ranken. Binnen een dag hebben ze het touw al gevonden.

Afharden: van kweeklamp naar buitenlucht

Dit is misschien wel het meest spannende deel van april. Er staat hier binnen een hele verzameling plantjes die wekenlang onder de kweeklamp hebben gestaan. Warm, beschermd, constant licht. Die moeten nu langzaam wennen aan het leven buiten, de wind, de wisselende temperaturen, het felle zonlicht. Dat noemen we afharden, en het is echt een geleidelijk proces.

De eerste dag zet ik ze een uurtje buiten op een beschut plekje. Dag twee wordt dat twee uur. Zo bouw ik het rustig op. Zet je ze te snel volledig buiten, dan krijg je slappe, gestresste plantjes die weken nodig hebben om te herstellen. Of erger: ze gaan dood. Dus ja, het vraagt discipline en een beetje planning. Maar het loont.

Wil je precies weten wanneer je welk gewas kunt voorzaaien en uitplanten? Dan is het handig om een eigen zaaikalender te maken, zo heb je altijd overzicht en hoef je niet elke keer opnieuw te puzzelen.

Vorst: de ongenode gast

Laten we het daar nog even over hebben. In april gaan we er eigenlijk al vanuit dat het niet meer vriest. Het voelt als lente, het ruikt als lente, de vogels doen alsof het al zomer is. Maar de natuur houdt zich niet altijd aan onze verwachtingen. Een late nachtvorst kan zomaar toeslaan, en dan sta je daar met je net uitgeplante uien en je kwetsbare zaailingen.

Mijn advies: houd het weerbericht in de gaten. Serieus. Check het 's avonds nog een keer. En als er ook maar een kleine kans op vorst is, dek je af. Vliesdoek, een oude deken, zelfs kranten — alles is beter dan niks. Voorkomen is echt beter dan met een bevroren ui in je hand staan. Je leert dit soort dingen helaas vaak de harde manier.

De planning loopt

Wat ik zo fijn vind aan april is dat alles samenkomt. De voorbereiding van de afgelopen maanden — het zaaien, het plannen, het verzamelen van materialen, begint nu zichtbaar te worden. De moestuin verandert van een kale lap grond in iets levends. En dat geeft energie.

Natuurlijk gaat niet alles perfect. Er zullen zaailingen sneuvelen, er zal iets niet opkomen, en die ene rij wortels wordt waarschijnlijk weer door de wortelvlieg bezocht. Maar dat hoort erbij. Elk seizoen leer je weer iets nieuws, en dat maakt het juist zo mooi.

Benieuwd wat er nog meer allemaal leuk is om te lezen over de moestuin? Neem dan eens een kijkje bij onze andere moestuinblogs, er staat van alles tussen, van zaaitips tot oogsttrucs.

5 vragen in het kort

Hieronder vind je de korte antwoorden op een aantal vragen over dit onderwerp: